کد خبر : 349189
زمان انتشار : 12:15:00 - 1399/09/05
پایگاه خبری محیط زیست ایران
فناوری نانو چه تاثیری بر جوامع در حال توسعه دارد؟
فناوری نانو می تواند اثر شگرفی بر حوزه های گوناگون اجتماعی از اقتصاد گرفته تا بهداشت، محیط زیست، امنیت، رفاه و آموزش بگذارد تا به درک بهتر روابط بین جامعه و این فناوری کمک کرده و روش های مناسب برای انسجام بخشیدن به توسعه این فناوری را شناسایی کند. 

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، ماهیت فرارشته ای فناوری نانو به عنوان توانمندی تولید مواد، ابزار و سیستم های جدید با دقت اتم و مولکول، موجب تعریف کاربردهای بسیاری در عرصه های مختلف علمی و صنعتی شده است. محققان در پژوهشی با عنوان «تاثیر فناوری نانو بر جوامع در حال توسعه با نگرش ویژه به ایران» آورده اند: فناوری نانو کاربردهای بسیاری در حوزه های دارو، غذا، بهداشت، درمان بیماری ها، محیطزیست، انرژی، الکترونیک، رایانه، اطلاعات، مواد، ساخت، تولید، هوافضا، بیوتکنولوژی، کشاورزی، امنیت ملی و دفاع نیز دارد.

در این پژوهش که توسط محمد امیری کارشناسی ارشد مهندسی عمران دانشگاه بوعلی سینا همدان و مهسا بهمنش دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی جهرم انجام شده آمده است: این فناوری بر تمام فناوری ها تأثیر می گذارد و دیر یا زود باید شاهد محصولات آنها بود؛ برای مثال در بخش پزشکی و بهداشت، زمینه کاری بسیار مهم، سیستم توزیع دارو در داخل بدن است. مصرف فعلی دارو به صورت حجمی است در حالی که سلول های خاصی از بدن نیازمند آن هستند.

دارو در روش تزریق با وسایل جدید به صورت مستقیم و به سلول های مشخص، تحویل داده می شود. بنابراین، بیماری های بزرگ و کوچک با این مکانیزم در آغاز شکل گیری، درمان می شوند. در بخش مواد نیز پروژه هایی در حال اجراست که موادی با وزن بسیار کم و خواص مناسب، تولید می کنند. این مواد در ساختمان، خودرو، هواپیما و دیگر ملزومات زندگی انسان ها کاربرد دارند. بنابراین، فناوری نانو عرصه ای وسیع از زندگی انسان ها را در برخواهد گرفت و نمی توان از آن چشم پوشی کرد.

نقش فناوری نانو در توسعه صنعت کشاورزی

یکی از بخش های مهم در توسعه اقتصادی یک کشور بخش کشاورزی است. در کشور پهناوری چون ایران توجه ویژه به این بخش ثمرات ارزنده ای به دنبال خواهد داشت. با توجه به تنوع آب و هوایی موجود در کشور و گونه های گیاهی و دامی موجود می توان ایران را کشوری ثروتمند در زمینه پتانسیل بالقوه کشاورزی دانست، اما به هر حال امروزه داشتن پتانسیل به تنهایی پاسخگوی نیازهای جوامع مختلف نیست، بلکه نبض اقتصادی جهان در دست کشورهایی است که از لحاظ علم و تکنولوژی پیشرفته ترند؛ کشورهایی که می توانند از منابع موجود حداکثر بهره وری را داشته باشند.

محققان می گویند، فناوری نانو درکنار بیوتکنولوژی، فن آوری هسته ای و فن آوری اطلاعات، تکنولوژی قرن ۲۱ محسوب می شود و سایر علوم را تحت تأثیر خود قرار داده است. فن آوری نانو توانایی به فعل رساندن پتانسیل های بالقوه کشاورزی در بسیاری از کشورهای درحال توسعه از جمله ایران را داراست. یکی از راه های اصلی مبارزه با آفات گیاهی استفاده از آفت کش ها و سموم است. اما امروزه استفاده از این مواد به دلیل معایب بسیار آن ها، مانند تاثیر بر حشرات گرده افشان، آثار سوء بر سلامت انسان، آسیب رسانیدن به نظام های زیستی و... در بسیاری از نقاط دنیا محدود شده است.

یکی از راه های رفع این مشکل استفاده از سموم هوشمند در ابعاد نانو است. این سموم دارای یک کد مولکولی هستند که به آنها امکان می دهد تا در گیاه حرکت کرده و به قسمتی بروند که مورد حمله آفت یا گیاه قرار گرفته است. سپس در آنجا آزاد شده و آفت را از بین می برند. از طرفی این سموم قادر به خود تنظیمی هستند. یکی از عوامل اصلی فساد مواد غذایی اکسیژن است، زیرا با نفوذ چربی مواد غذایی باعث تغییر رنگ و در نتیجه باعث فاسد شدن آن ها می شود.

یکی از کاربردهای فن آوری نانو در صنایع غذایی ایجاد پلاستیک های جدید برای بسته بندی است. در این پلاستیک ها ذرات سیلیکاتی به صورت زیگزاگی در کنار هم قرار گرفته و در نتیجه اکسیژن برای ورود به این پلاستیک ها باید به صورت زیگزاگی دور این نانو ذرات حرکت کند. به این ترتیب زمان لازم جهت نفوذ کامل این مولکول ها به داخل بسته بندی افزایش می یابد و مواد غذایی برای مدت طولانی تری سالم باقی می مانند.

یکی از اهداف صنایع مرتبط با کشاورزی استفاده هر چه بیشتر از مواد باقیمانده محصولات است. همچنین طراحی و توسعه نانو کاتالیزورها برای تبدیل روغن نباتی به سوخت های زیستی و هضم حلال های صنعتی یکی دیگر از کاربردهای فن آوری نانو در کشاورزی است که برای عملی شدن نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. استفاده از بذرهایی با عملکرد بیشتر و هزینه تولید کمتر همواره یکی از خواسته های زارعان بوده است و محققان این رشته تلاش کرده اند با در نظر گرفتن سایر جنبه ها در دستیابی به این هدف گام بردارند.

پژوهشگران می گویند، یکی از راه های دستیابی به این هدف انتقال ژن های خارجی مطلوب به گیاهان است. از دیگر کاربردهای فناوری نانو در کشاورزی جلوگیری از فرسایش، تصفیه خاک از آلاینده ها و همچنین غنی سازی خاک نمونه هایی از کاربرد فن آوری نانو در خاک شناسی است. شناسایی و درمان بیماری ها و همچنین تولید مثل از مهم ترین فاکتورهای تاثیرگذار در بازدهی اقتصادی مزارع دامپروری است. آگاهی از زمان مناسب برای جفت گیری دام ها نیز یکی از فاکتورهای مهم اقتصادی در پرورش حیوانات است.

از راهکارهایی که اخیراً در این زمینه مورد استفاده قرار گرفته، می توان به استفاده از نانوتیوپ های خاص در زیر پوست اشاره کرد. این نانوتیوپ ها قادرند زمان واقعی پیک استروژن و وقوع را شناسایی و با کمک یکسری حسگر به دستگاه مانیتور گزارش دهند. بدین ترتیب دامدار از زمان تلقیح آگاه می شود. با توجه به کاربردهای فراوان نانوتکنولوژی، این فن آوری هم اکنون انقلابی را در سایر علوم از جمله صنعت کشاورزی ایجاد کرده و در آینده ای نزدیک نقش آن در برنامه های اقتصادی دنیا بسیار تاثیرگذار خواهد شد.

براساس این پژوهش و با توجه به نوپا بودن این علم فاصله ایران از سایر کشورهای توسعه یافته بسیار کمتر از علوم دیگر است. بنابراین با در نظر گرفتن پتانسیل های فراوان صنعت کشاورزی ایران، تردیدی نیست که با سرمایه گذاری و برنامه ریزی در جهت کاربرد این فن آوری می توان در مسیر توسعه و پیشرفت کشور گام برداشت.

این پژوهش در چهارمین کنفرانس ملی مدیریت تکنولوژی ایران ارائه شده است.

انتهای پیام

[mediaout][mediaout]

[aparat][aparat]