کد خبر : 348075
زمان انتشار : 15:15:00 - 1399/05/06
پایگاه خبری محیط زیست ایران
تدبیر دولت در بهره وری آب با توسعه گلخانه ها
توجه به مصرف بهینه آب از طریق توسعه سطح زیر کشت گلخانه ها و حمایت دولت تدبیر و امید به گونه ای بوده است، که چهارمحال و بختیاری از سال ۹۲ تاکنون این بخش با…

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، اگر چه پیشرفت های زیادی در علم و فناوری صورت گرفته است، اما آب و هوا همچنان یک عامل مهم و محدودکننده در کار کشاورزی است.

انسان هنوز جز در مقیاس های بسیار کوچک قادر به کنترل و متناسب سازی کشاورزی با شرایط آب و هوایی نیست.

یکی از راهکارهایی که بشر برای کنترل شرایط آب و هوایی محیطی روی رشد و نمو گیاهان به کار برده است، استفاده از فضای گلخانه است.

این فناوری و فضا به گونه ای است، که امروز برخلاف گذشته می توان فارغ از فصل ها، از خوردن هر نوع میوه و سبزی تازه برداشت شده لذت برد.

گلخانه به صورت معمول فضایی با سقف و دیواره های شفاف به منظور کنترل کیفیت و کمیت نور خورشید برای ورود به سازه و انجام فتوسنتز است، کشت پرلیت، کشت گلدانی، کشت هیدروپونیک و کشت در بستر خاک از انواع روش های کشت گیاهان در گلخانه ها هستند.

تولید خارج از فصل، کنترل شرایط محیطی، حفاظت گیاه از سرما و گرما، مصرف بهینه آب و افزایش تولید از مزایای احداث گلخانه است.

نکته مهم در بحث گلخانه با توجه به میزان سرمایه گذاری، این است که برای شروع کار باید از نظر افراد کارشناس و خبره در این موضوع بهره جست تا مسیر به درستی طی شود و ریسک کار کاهش یابد.

احداث گلخانه یک توصیه جهانی برای مصرف بهینه آب است

عضو هیات علمی گروه باغبانی دانشگاه شهرکرد در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه افزایش جمعیت، کاهش کمیت و کیفیت منابع آبی دنیا را به سمت استفاده بهینه از منابع آبی و در نتیجه گلخانه ها سوق داده است، اظهار داشت: کشاورزی در مزرعه، اتلاف آب بالایی دارد اما بهره وری آب در گلخانه بالاتر، مصرف آب در آن کمتر از مزرعه و محصول تولیدی نیز بیشتر است.

سعید ریزی، احداث گلخانه را یک توصیه جهانی برای مصرف بهینه آب دانست و افزود: شرایط آب و هوایی و نوع بارش عامل احداث کردن یا نکردن گلخانه در یک منطقه نیست، چرا که مقاومت سازه بر حسب شرایط مختلف قابل تعریف است.

وی بیان کرد: اگر سازه مناسب و موقع بارش برف مدیریت وجود داشته باشد احداث گلخانه هیچ مشکلی ندارد به عنوان مثال اگر هنگام بارش برف سیستم گرمایشی گلخانه روشن و مناسب باشد برف روی سازه آب شده و آسیبی به گلخانه وارد نمی شود.

این پژوهشگر ادامه داد: گلخانه هایی که به دنبال بارش برف آسیب می بینند گلخانه هایی که خالی هستند و کشت در آنها انجام نمی شود و یا گلخانه هایی که به دلیل ایراد در سیستم گرمایشی برف روی سازه ذوب نمی شود، به دنبال بارش برف آسیب می بینند.

ریزی، به ضرورت نظارت و مدیریت صحیح در گلخانه ها اشاره و خاطر نشان کرد: اگر مدیریت صحیح نباشد و گلخانه به حال خود رها شود، بدون شک به دلیل تراکم کشتی که در گلخانه وجود دارد، مصرف کود و سموم بالا می رود، ولی مصرف کود و سموم در گلخانه هایی که زیر نظر کارشناسان هستند به طور معمول کمتر از مزراع است.

بانک ها سختیگری می کنند

یکی از گلخانه داران استان در گفت و گو با ایرنا با اشاره به پیشرفت ۷۰ درصدی گلخانه خود، بیان کرد: گلخانه با ۱۴ هزار مترمربع سطح زیر کشت در ۱۶ هزار مترمربع در روستای سورک احداث شده است.

مسلم باقری با بیان اینکه این گلخانه به کشت صیفی جات مانند فلفل، توت فرنگی، خیار و گوجه اختصاص دارد، گفت: برنامه ریزی ما برای صادرات این محصولات به کشورهایی مانند روسیه است.

باقری با بیان اینکه بذرهای کاربردی از ارقام خارجی و خاص هستند، تصریح کرد: محصولات سوپر و درجه یک صادراتی و درجه ۲ برای عرضه در بازار داخل است، ولی با توجه به اینکه همه شرایط تحت مراقبت و کنترل است و نوع بذر نیز خاص است ۷۰ درصد محصول تولیدی صادراتی است.

وی، بستر کشت گلخانه را با توجه به حاصلخیز بودن خاک منطقه خاکی عنوان و خاطر نشان کرد: در کشت هیدروپونیک، بازدهی کار بالا است و ۲۰ تا ۳۰ درصد محصول بیشتری تولید می شود، اما کود مورد استفاده برای این نوع بستر با توجه به تحریم هایی که وجود دارد، هزینه کار را بالا می برد.

باقری، به مشکلات پیش رو و بروکراسی های اداری برای احداث گلخانه اشاره کرد و گفت: پس از تایید کارگروه جهادکشاورزی در سال گذشته تصویب شد که ۳۰ میلیارد ریال تسهیلات بانکی برای این منظور به بنده پرداخت شود، ولی از آن موقع تاکنون هنوز مبلغی از سوی بانک پرداخت نشده است.

وی، با بیان اینکه بانک سختگیری زیادی برای پرداخت تسهیلات انجام می دهد، ادامه داد:نخستین چیزی که بانک برای پرداخت تسهیلات می خواهد مستندات زمین و پروانه آب است، این در حالی است که امور آب نیز برای صدور پروانه سختگیری هایی دارد.

استعلامات زمان بَر است

یکی دیگر از گلخانه داران استان با اشاره به وظیفه ذاتی نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی  گفت: در عمل پیشنهاد احداث گلخانه می شود، اما متاسفانه استعلامات خیلی زمان بر و مشکلات و بروکراسی اداری نیز زیاد است.

رشد ۲ برابری سطح گلخانه ای استان در دولت تدبیر و امید

مدیر امور باغبانی جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه سطح زیر کشت گلخانه ای در استان از ابتدای دولت تدبیر و امید تاکنون ۲ برابر رشد داشته است، تصریح کرد: در ابتدای دولت تدبیر و امید سطح زیر کشت گلخانه ای استان ۱۳ هکتار بود، که این رقم اکنون به حدود به ۳۰ هکتار افزایش یافته است.

ابراهیم شیرانی، به برنامه این سازمان برای توسعه سطح گلخانه ای استان در سال جاری اشاره کرد و افزود: مطابق برنامه ابلاغی مقرر شده است که امسال ۱۰ هکتار به این میزان افزوده می شود.

وی با بیان اینکه ۱۰ هکتار از سطح گلخانه های استان به کشت گل اختصاص دارد، بیان کرد: سطح زیر کشت توت فرنگی چهار هکتار و  سطح زیر کشت سبزی و صیفی نیز ۱۶ هکتار است.

مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری پیش بینی کرد، امسال سه هزار و ۵۰۰ تن سبزی و صیفی، ۳۰۰ تا ۳۵۰ تن توت فرنگی و هشت تا ۱۰ میلیون گل شاخه بریده در استان تولید شود.

شیرانی بیان کرد: اینکه چه محصولی در گلخانه ها کشت شود بستگی به بازار دارد به عنوان مثال اکنون سبزی و صیفی از لحاظ فروش و صادارت بازار بهتری دارند کما اینکه هزینه تمام شده سبزی و صیفی نیز از گل کمتر است، چون گل به صورت کشت هیدروپونیک پرورش داده می شود و هزینه بالایی دارد.

وی با بیان اینکه در شرایط کنونی به دلیل شیوع کرونا بازار گل شرایط مناسبی ندارد و دچار نوسان است، ادامه داد: بیشتر متقاضیان تمایل به کاشت سبزی و صیفی در محیط گلخانه دارند.

مدیر امور باغبانی جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه صادرات محصولات گلخانه ای به صورت مستقیم از استان انجام نمی شود، خاطر نشان کرد: بیشتر شرکت های پشتیبان، محصول تولیدی در استان را خریداری و پس از بسته بندی در شهرضا و اصفهان به کشورهای دیگر صادر می کنند.

شیرانی، با تاکید بر اینکه محصولی که بخواهد صادر شود باید از ارقام خاص باشد، بیان کرد: صادرات و بسته بندی محصولات تولیدی را می توان داخل استان انجام داد، برای این منظور باید گلخانه داران خودشان در قالب اتحادیه ورود کنند و علاوه بر برنامه ریزی برای بحث نهاده ها برای صادرات نیز اقدام و تصمیم گیری کنند.

وی تصریح کرد: البته سال گذشته گلخانه داران چندین بار جلسه گرفتند، ولی خودشان به جمع بندی نرسیدند.

متقاضیان احداث گلخانه در استان حمایت می شوند

مدیر امور باغبانی جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به حمایت هایی که از گلخانه داران صورت می گیرد، تصریح کرد: اعطای تسهیلات با نرخ سود ترجیحی ۱۲.۵ درصد از جمله این حمایت ها است.

شیرانی، میزان اشتغال در گلخانه ها را به ازای هر هکتار ۱۰ نفر عنوان و تصریح کرد: پرداخت تسهیلات باید با پشتوانه مالی باشد، چون این یک بحث مالی و مربوط به قوانین بانکی است.

وی، با بیان اینکه صدور پروانه به نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی واگذار شده است، ادامه داد: سعی بر این است که صدور پروانه در کمترین زمان ممکن انجام شود، به گونه ای که خیلی از استعلاماتی که پیشتر انجام می شد اکنون حذف شده است اما خود متقاضی نیز باید برای تعداد استعلامات اندکی که وجود دارد سرعت عملی بیشتری داشته باشد.

مدیر امور باغبانی جهادکشاورزی گفت: متقاضی باید در سامانه سانکا ثبت نام و مدارک مورد نیاز را بارگذاری کند، در صورتی که همه مدارک را داشته باشد در اسرع وقت پروانه صادر می شود.

شیرانی، به کشت درخت در گلخانه اشاره و تصریح کرد: برای این موضوع برنامه وجود دارد ولی در استان تاکنون کسی اقدامی انجام نداده است.

وی ادامه داد: کاشت درخت در گلخانه هزینه بالایی نیاز دارد و باید برای محصولاتی باشد که از لحاظ اقتصادی دارای ارزش و توجیهه پذیر باشد.

افق روشن گلخانه برای ایجاد اشتغال و افزایش بهره وری آب

مدیر امور باغبانی جهادکشاورزی استان، با بیان اینکه امروز توصیه این است که سطح زیر کشت گلخانه ای افزایش یابد، گفت: متاسفانه به دلیل کمبود و برداشت آب دشت های استان ممنوعه شده اند و این ضرورت توجه بیشتر به کشت های گلخانه ای را نشان می دهد، چرا که مصرف آب در گلخانه یک دهم مزرعه و محصول برداشتی آن نیز ۱۰ تا ۱۲ برابر بیشتر از کشت در فضای باز است.

شیرانی، به نقش گلخانه برای تحقق شعار سال اشاره و تاکید کرد: تنها راه برون رفت از بحث بیکاری با توجه به کمبود بارش ها و خشکسالی همین گلخانه ها هستند ما باید بتوانیم از حداقل ها بیشترین بهره برداری را داشته باشیم.

وی با بیان اینکه گلخانه ها یکی از روش های تغییر الگوی کشت هستند، تصریح کرد: برای گرایش و توسعه بیشتر سطوح گلخانه ای  باید شرایط مانند تسهیلات طولانی مدت با نرخ بهره پایین در اختیار کشاورزان باشد.

مدیر امور باغبانی جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری خواستار رفع مشکل پذیرش وثیقه در مناطق روستایی شد و گفت: ثابت نبودن قیمت ها در بازار به عنوان یک مشکل نیازمند بررسی است چراکه افراد معمولا روی شرایط کنونی برنامه ریزی می کنند اما همین ثابت نبودن قیمت ها فردا آنها را برای تامین لوازم کار دچار مشکل می کند.

به گزارش ایرنا، هم اکنون ۶۶ هزار بهره بردار در بخش کشاورزی چهارمحال و بختیاری فعال است و سالانه یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن انواع محصول کشاورزی در این استان برداشت می شود.

ایرنا