کد خبر : ۷۵۶۱۱
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

روسای محیط زیست ایران

تاریخچه و اهداف محیط زیست ایران

تهران- پایگاه خبری محیط زیست ایران- سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان یک سازمان دولتی که پیشینه تاسیس آن به دهه 1330برمی گردد، بر امور زیست محیطی و مسایل مرتبط با حفظ محیط زیست نظارت دارد.

تاریخچه و اهداف محیط زیست ایران

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، «کانون شکار ایران»، «سازمان شکاربانی و نظارت بر صید»، اسلاف سازمان حفاظت محیط زیست به شمار می آید.
زمزمه های رسمی ایجاد این نهاد مدرن به سال 1335 باز می گردد یعنی زمانی که روند تخریب محیط زیست و بهره برداری بیش از حد منابع در کشور افزایش یافت ، دست اندرکاران وقت به صرافت تشکیل دستگاهی مستقل به نام کانون شکار ایران افتادند؛ در واقع این کانون با هدف حفظ نسل شکار و نظارت بر اجرای مقررات مربوط به آن ایجاد شد.
اما در سال 1346 با تصویب قانون شکار و صید، «سازمان شکاربانی و نظارت بر صید»، جایگزین کانون فوق الذکر با عضویت وزیران کشاورزی، دارایی، جنگ و 6 فرد با صلاحیت نظر شد.
با توجه به ماده 6 قانون مذکور، وظایف سازمان شکاربانی و نظارت بر صید از محدوده نظارت و اجرای مقررات ناظر بر شکار فراتر می رفت و امور تحقیقاتی و مطالعاتی مربوط به حیات وحش کشور، تکثیر و پرورش حیوانات وحشی و حفاظت از زیستگاه آن ها و تعیین مناطقی به عنوان پارک وحش و موزه های جانورشناسی را نیز در بر می گرفت.
نام سازمان شکاربانی و نظارت بر صید، در سال 1350 به «سازمان حفاظت محیط زیست» و نام شورای عالی شکاربانی و نظارت بر صید به «شورای عالی حفاظت محیط زیست»، تبدیل شد با این تفاوت که امور زیست محیطی از جمله پیشگیری از اقدام های زیانبار برای تعادل و تناسب محیط زیست نیز به اختیارات قبلی آن افزوده شد.
در سال 1353 پس از برپایی کنفرانس جهانی محیط زیست در استکهلم و با تصویب قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست در 21 ماده، این سازمان از اختیارات قانونی تازه ای برخوردار و از نظر تشکیلاتی نیز تا اندازه ای از ابعاد و کیفیت سازگار با ضرورت های برنامه های رشد و توسعه برخوردار شد.

** سازمان حفاظت محیط زیست تحت نظارت کدام نهاد است؟
در زمان حاضر سازمان حفاظت محیط زیست کشور سازمانی دولتی به شمار می آید که بر امور مربوط به حفظ محیط زیست ایران نظارت دارد. این سازمان وابسته به ریاست جمهوری است و هم اکنون عیسی کلانتری ریاست آن را بر عهده دارد.

**اهداف این سازمان:
تحقق اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به منظور حفاظت از محیط زیست و تضمین بهره مندی درست و مستمر از محیط زیست و همسو با توسعه پایدار، پیشگیری و ممانعت از تخریب و آلودگی محیط زیست، حفاظت از تنوع زیستی کشور و وسعت بخشیدن به منابع طبیعی از اهداف این سازمان است.
اما آنچه که قانون به عنوان وظایف اساسی محیط زیست بر عهده این سازمان گذاشته است می تواند مطالعه عوامل مخرب و آلاینده های مختلف محیط زیست و بکارگیری فناوریهای سازگار با محیط زیست و ارائه دستورالعمل های زیست محیطی برای مکان یابی محل استقرار واحدهای صنعتی بزرگ، کشاورزی و سکونت گاه های انسانی باشد.
شناسایی و تعیین زیستگاه های بحرانی با ارزش زیست بومی بالا، گسترش همکاری های منطقه ای و بین المللی در زمینه محیط زیست، تهیه و تدوین ضوابط و استانداردهای زیست محیطی برای مدیریت و بهره برداری از منابع آب، خاک، هوا، مدیریت پسماندها و زباله های شهری، روستایی، صنعتی و کشاورزی و کنترل دخالت در اکوسیستم ها بر حسب ظرفیت های طبیعی آنها از دیگر وظایف اساسی سازمان حفظ محیط زیست به شمار می آید.
گسترش آگاهی زیست محیطی، جمع آوری، نگهداری و نمایش گونه های گیاهی و جانوری از طریق ایجاد موزه ها و نمایشگاه های مختلف و اعمال نظارت و دخالت قانونی برای پیشگیری و منع ورود آلاینده ها به منابع زیست محیطی دیگر وظایف این سازمان به شمار می آید.
سازمان حفظ محیط زیست دارای یک پژوهشکده و یک دانشگاه هم هست بدین ترتیب که پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار یک مؤسسه پژوهشی و تابع قوانین و مقررات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است.
پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار در سال 1393 مجوز قطعی فعالیت را با سه گروه پژوهشی اقتصاد محیط زیست، ارزیابی و مخاطرات محیط زیست، ایمنی زیستی و تنوع زیستی دریافت کرد.
دانشگاه محیط زیست نیز یک مرکز آموزش عالی است که در سال 1351 توسط سازمان حفاظت محیط زیست در شهر کرج با نام مرکز آموزش عالی محیط زیست تأسیس شد.
این مرکز در دوره های کاردانی و کارشناسی رشته هایی همچون منابع طبیعی، اگروفارستی، محیط زیست، آلودگی محیط زیست، بازیافت، عمران، آب و فاضلاب، بهره وری، ایمنی و بهداشت صنعتی، روابط عمومی و کتابداری و همچنین کارشناسی ارشد رشته هایی مثل مهندسی شیمی - بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE)، مهندسی عمران و محیط زیست از طریق کنکور سراسری دانشجو می پذیرد.
هیئت دولت در سفر استانی مورخ 7 دی ماه 1389 خود مصوبه ارتقای مرکز آموزش عالی محیط زیست به «دانشگاه محیط زیست» را به تصویب رساند.

**طرح های بین المللی سازمان حفاظت از محیط زیست
این سازمان طرح های بین المللی را نیز اجرا کرده است که می توان به طرح حفاظت از تالاب های ایران ، طرح حفاظت از زیستگاه درنای سیبری ، طرح حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و طرح توانمندی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با اثرات تغییر اقلیم اشاره کرد.

**تمام مردان محیط زیست
*بنیان گذاری سازمان محیط زیست با اسکندر فیروز:
نخستین رییس سازمان حفاظت محیط زیست ایران (1350 تا 1356)و در واقع بنیانگذار این سازمان اسکندر فیروز(متولد 1305 شیراز) است. برخی او را پدر سازمان محیط زیست ایران نامیده اند. با کوشش فیروز، مناطق چهارگانه تحت حفاظت ایران با نام های پارک ملی، اثر طبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت شده، تعیین شد.
با تلاش های فیروز، سازمان شکاربانی و نظارت بر صید در سال 1350 به سازمان حفاظت محیط زیست تغییر نام داد و دامنه فعالیت آن نیز گسترش یافت. سپس در سال 1353 یکی از مهم ترین قوانین زیست محیطی ایران با عنوان قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست تصویب شد که هنوز در ایران اعتبار حقوقی دارد.
یکی از تلاش های به یاد ماندنی اسکندر فیروز این است که در سال 1349 کنوانسیون حفاظت از تالاب های مهم بین المللی و زیستگاه پرندگان آبزی را در رامسر منعقد کرد و از آن پس این کنوانسیون با نام کنوانسیون رامسر شناخته شد.
نایب رییسی نخستین کنفرانس جهانی محیط زیست در استهکلم، طی سال 1351، عضویت در هیات مدیره اتحاده جهانی حفاظت محیط زیست (IUCN) طی سال های 1352 تا 1354، نایب رییسی این اتحادیه و عضویت در هیات امنای صندوق جهانی حیات وحش و طبیعی در سال های 1354 تا 1356 از جمله مسئولیت های بین المللی فیروز است.
نخستین رییس حفاظت محیط زیست کشور از سال 1350 تا 1357 مسئولیت دبیر کلی موسسه گیاهشناسی ایران، تاسیس موسسه گیاه شناسی و باغ گیاهشناسی و نیز طرح زیست محیطی پردیسان را در کارنامه فعالیت های خود گنجاند.
اما یکی از نکات جالب زندگی فیروز این است که ناجوانده ای به نام « دو پای فیروز» (Allactaga firouzi) به نام او نامگذاری شده است.

**منوچهر فیلی آخرین رییس در دوران پهلوی:
منوچهر فیلی (1356 تا 1357) ، دومین رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران و آخرین رئیس این سازمان در دوران پهلوی است.
پس از کناره گیری اسکندر فیروز از ریاست سازمان محیط زیست تا پاییز سال بعد، منوچهر فیلی ، رییس این سازمان شد. در روزهای پایانی فعالیت فیلی در محیط زیست، انقلاب اسلامی به وقوع پیوست و پس از سه ماه عباس سمیعی ریاست سازمان محیط را برعهده گرفت.

**عباس سمیعی اولین رییس محیط زیست بعد از انقلاب
عباس سمیعی (1357 تا 1358) هر چند سومین رییس سازمان محیط زیست ایران به شمار می آید اما او اولین رییس این سازمان در زمان بعد از انقلاب نیز محسوب می شود . سمیعی از اسفند 1357 تا آبان 1358 ریاست این سازمان را برعهده داشت. او همچنین از اعضای موسس نهضت آزادی هم به شمار می رفت.

**تقی ابتکار و جایزه ای به نام او
بعد از سمیعی ریاست سازمان محیط زیست کشور از آبان 1358 تا اسفند 1359 به تقی ابتکار رسید. ابتکار دانش آموخته مقطع دکتری در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه پنسیلوانیا و از استادان دانشکده فنی دانشگاه تهران به شمار می رفت.
ابتکار در سال 1355 به عنوان مشاور شهردار تهران در موضوع محیط زیست و آلودگی هوا نخستین برنامه های مربوط به کاهش آلودگی هوا را کلید زد.
از سال 78 تا 89 جایزه ای تحت عنوان جایزه دکتر تقی ابتکار به فعالان محیط زیستی اهدا می شد و از آن پس این جایزه به صورت پراکنده اهدا می شود.
دختر او، معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران در دولت خاتمی و دولت یازدهم بود.

**رضا حسین میرزا طاهری
میرزاطاهری (1359 تا 1363) دانش آموخته رشته علم ریاضی در دولت اولی که میرحسین موسوی تشکیل داد به عنوان معاون نخست وزیر و رییس سازمان حفاظت محیط زیست ایران فعالیت خود را آغاز کرد.
وی در دولت شهید رجایی سابقه پست بازرس را داشت و مدیرکلی آموزش و پرورش استان سمنان و رییس آموزش و پرورش منطقه 15 تهران (2 و 5 فعلی) را نیز در کارنامه فعالیت های خود ثبت کرد.

**هادی منافی و 13 سال ریاست بر سازمان محیط زیست
هادی منافی (1363 تا 1376)بیشترین عمر ریاست سازمان حفاظت محیط زیست را داشته است او 13 سال در منصب ریاست این سازمان کار کرد. منافی وزیر بهداری (بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ) در دولت های محمد علی رجایی، محمد جواد باهنر و دولت اول میرحسین موسوی بود. او همچنین در دولت دوم میرحسین موسوی و دولت اول و دوم هاشمی رفسنجانی، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران بوده است.


**معصومه ابتکار، قهرمان زمین
معصومه ابتکار (1376 تا 1384) را نخستین بانوی ایرانی می دانند که پس از انقلاب اسلامی وارد هیات دولت شد. وی ریاست سازمان حفاظت محیط زیست را در دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی را داشت و دوباره در دوران ریاست جمهوری حسن خاتمی نیز ریاست این سازمان را بر عهده گرفت.
ابتکار در سال 1384 به دلیل تلاش هایش در مقام ریاست سازمان حفاظت محیط زیست ایران طی دولت های هفتم و هشتم و نقشی که برای بهبود همکاری های منطقه ای و جهانی داشت، به عنوان یکی از هفت قهرمان زمین سال 2006 توسط سازمان ملل متحد انتخاب شد.
ابتکار همچنین عضو موسس جبهه مشارکت ایران اسلامی و در زمان حاضر معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری به شمار می آید.
ابتکار در بحران گروگان گیری در سفارت آمریکا (13 آبان 1358)، سخنگوی گروگانگیران و نیز به مدت هفت سال در شورای شهر تهران نماینده مردم بوده است.

**فاطمه جوادی
فاطمه جوادی(1384تا1388) معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران در کابینه اول محمود احمدی نژاد 1384-1388 بود. جوادی یک بار مورد انتقاد شدید از سوی طرفداران محیط زیست قرار گرفت. ماجرا به سال 86 باز می گردد زمانی که او برای برگزاری یک سیرک ایتالیایی در پارک پردیسان ، مجوزی صادر کرد که با اعتراضات زیادی از سوی طرفداران محیط زیست مواجه شد.
اما جوادی یک بار نیز به عراق بابت ورود گرد و غبار به کشور سفر کرد. وی این سفر را در تیر ماه 1388 انجام داد که منجر به امضای توافق نامه ای شد که باز هم از این عملکرد جوادی انتقادهای فراوانی شد. گفته می شود این توافق نامه ، سال های بعد و با تشدید گرد و خاک مشخص شد بی فایده بوده است.
همچنین سازمان در دوره او ناتوان از ارتقای کیفیت موتور خودروها به یورو 4 بود، برنامه ای که باید در سال 86 به سرانجام می رسید.


** محمدجواد محمدی زاده (1388 تا 1392)
محمد زاده دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد بهداشت محیط است که در دولت دوم محمود احمدی نژاد، معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران بود. وی در دولت اول احمدی نژاد یعنی طی سال های 1384تا 1388 استاندارد خراسان رضوی بود.
گفته می شود که در دوران ریاست او، بودجه سازمان محیط زیست 30 درصد نسبت به دوره قبل کاهش یافت و بحران های آلودگی هوا در تهران شهرهای دیگر تشدید شد. او نتوانست از ورود بنزین پتروشیمی که سرشار از بنزن بود، جلوگیری کند . علاوه بر اینکه بنزین استاندارد یورو 4 را نگرفت، خودروهای تولیدی در زمان مدیریت او به استاندارد یورو 4 نرسیدند، چیزی که در برنامه های توسعه ای مشخص شده بود و باید در سال 86 این اتفاق می افتاد، اما تا سال 92 مسکوت ماند. علاوه بر اینکه در همین دوره با خشک شدن عمدی هورالعظیم مخالفت نشد.
هورالعظیم، آخرین بازمانده تالاب های بین النهرین در جنوب غربی کشور در خوزستان قرار دارد. یک سوم این تالاب در ایران و دو سوم در عراق واقع شده است.
بیش از 2 هزار هکتار از بخش ایرانی هورالعظیم نیز در ماه های اخیر دچار حریق شد.

** معصومه ابتکار (1392 تا 1396)
معصومه ابتکار بعد از محمدی زاده دوباره و پس از هشت سال ریاست سازمان محیط زیست را بر عهده گرفت؛ اما در زمان حاضر معاون رییس جمهوری در حوزه زنان و خانواده است.
ابتکار با حضور دوباره اش با چالش های زیست محیطی مختلفی روبرو بود؛ آلودگی هوا، گرد و غبار، خشکی دریاچه ارومیه، خشکی هامون، نابودی بسیاری از تالاب های ایران، زمین خواری، آلودگی دریاها و جنگل خواری از جمله این چالش های به شمار می آید.
و دولت حسن روحانی، به عنوان محیط زیستی ترین دولت پس از انقلاب، نخستین مصوبه اش احیای دریاچه ارومیه بود. تغییر استانداردهای سوخت خودروها به یورو 4 و حذف بنزین پتروشیمی از چرخه سوخت کشور، احیای هورالعظیم برای مقابله با گرد و خاک خوزستان، برنامه های جامعه برای آلودگی هوای کلانشهرها، تهیه سیاست های کلان محیط زیستی، چند لایحه مهم زیست محیطی، توقف ساخت و طراحی چند سد و از دستاوردهای ابتکار در دولت زیست محیطی حسن روحانی بود.

** عیسی کلانتری (1396تاکنون)
عیسی کلانتری هر چند در زمان حاضر معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست است اما به واسط سابقه در وزارت کشاورزی، مشاور اول ریس جمهوری در امور آب ، کشاورزی و محیط زیست نیز به شمار می آید. او وزیر کشاورزی در دولت های اول و دوم اکبر هاشمی رفسنجانی و سه سال اول دولت اول محمد خاتمی بود.
کلانتری از سال 1381با تشکیل خانه کشاورز به عنوان یک تشکل صنفی-سیاسی بخش کشاورزی، دبیرکل آن شده است و تاکنون در این سمت فعالیت می کند.
پژوهش ** 1776**1552

انتهای پیام /*

کلید واژه :

محیط زیست ایران

،

ثبت نظرات
captcha