کد خبر : ۳۴۸۸۷۳
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

مزایای جایگزینی LPG با گازوئیل در اتوبوس ها

یک کارشناس انرژی گفت: جایگزینی LPG گاز مایع فشرده به جای گازوئیل در اتوبوس ها صرفه اقتصادی و مزایای محیط زیستی به همراه دارد و حتی شخص وزیر نفت نیز اذعان کرده است که استفاده از این گاز در اتوبوس ها هزینه را نصف می کند.

مزایای جایگزینی LPG با گازوئیل در اتوبوس ها

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، پس از احیای مجدد سهمیه بندی بنزین در آبان ماه سال گذشته، یکی از اقدامات سنجیده وزارت نفت، پیگیری مجدد برای جایگزینی گاز طبیعی فشرده CNG به جای بنزین در سوخت خودرو ها بود. در این راستا وزارت نفت تصمیم گرفت که با اعطای وام بلاعوض، یک میلیون و ۴۶۴ هزار خودروی عمومی را CNG سوز کند تا بدین صورت هم از ظرفیت تولید گاز میادین پارس جنوبی استفاده شود و هم بنزین معادل آزاد شده با قیمت بیشتری صادر شده و درآمد ارزی دولت افزایش یابد.

در نتیجه اعمال این سیاست ها از آبان ۹۸ تا کنون میزان مصرف گاز CNG از روزانه ۲۰ میلیون متر مکعب به حدود ۲۴ میلیون متر مکعب رسیده است که نشان از عزم دولت و وزارت نفت در استفاده از سوخت پاک CNG است.

در این بین، اما CNG تنها سوخت پاک موجود در کشور نیست که قابلیت جایگزینی بنزین در خودرو ها را داشته باشد. در حال حاضر آمار و ارقام نشان می دهد که میزان تولید گاز مایع فشرده LPG در کشور به رقم سالانه ۱۷ میلیون تن در سال رسیده است که از این مقدار حدود ۶ میلیون تن آن صادر می شود، ۲ میلیون تن در بخش خانگی مصرف شده و مابقی ۹ میلیون تن در خطوط لوله گاز طبیعی و فلر ها (مشعل ها) سوزانده شده و به هدر می رود.

هدر رفت سالانه ۹ میلیون تن LPG در حالی است که با توجه به تجربه کشور های دنیا می توان از این سوخت در خودرو ها استفاده کرد. با این وجود وزارت نفت در سند چشم انداز ۲۰ ساله سبد سوخت بخش حمل و نقل کشور تصمیم به حذف LPG از سبد سوخت خودرو ها کرده است، اقدامی که به اعتقاد کارشناسان باعث عدم النفع های زیادی به کشور خواهد شد.

در این راستا برای بررسی دقیق تر موضوع استفاده از LPG به عنوان سوخت خودرو با جواد نوفرستی کارشناس نفت و انرژی به گفتگو نشستیم.

مشروح این مصاحبه به شرح زیر است:

* مزایای جایگزینی LPG با گازوئیل در اتوبوس ها

فارس: آیا افزودن LPG به سبد انرژی حمل و نقل کشور صرفه اقتصادی دارد؟

نوفرستی: من با مدیران توزیع گاز مایع جلساتی داشتم و طرح هایی هم برای روستا هایی دورافتاده ای که هیچ وقت قرار نیست گازرسانی شوند و یا مکان هایی مانند گلخانه های واحد های صنعتی در مناطقی که گازرسانی نخواهند شد، وجود دارد که براساس آن LPG جایگزین گازوئیل و نفت سفید در این مکان ها شود. این کار هم از نظر اقتصادی به نفع دولت و بیت المال است و هم در کاهش آلودگی هوا موثر خواهد بود.

در همین راستا سال گذشته من از مسئولان شرکت پالایش و پخش این سوال را پرسیدم که آیا از این طرح که بخش خصوصی مسئولیت توزیع خانه به خانه LPG را تضمین کند، استقبال می کند؟ زیرا واقعیت امر این است که این نوع جایگزینی در سوخت درآمد دولت را افزایش می دهد و ما هم امکان صادرات انبوه LPG را هم نداریم. موضوع تحریم هم که در جای خود اثر منفی بر این مساله گذاشته است؛ بنابراین ما هرچه بتوانیم گاز (طبیعی، فشرده، مایع) را با سوخت مایع (نفت سفید، گازوئیل، مازوت) در هر جایی از کشور جایگزین کنیم، مزیت اقتصادی و زیست محیطی بیشتری دارد. در نتیجه بنده با جایگزینی LPG به جای گازوئیل در اتوبوس ها موافق هستم. در بحث جایگزینی LPG با بنزین نکته بنده این است که به دلیل مزیت های LPG اگر ما این سوخت را برای خودرو های شخصی نیز استفاده کنیم، رقیب CNG می شود و طبیعتا همه مردم به سمت استفاده از LPG می روند تا CNG. شما همین الان از هر راننده تاکسی بپرسید LPG را ترجیح می دهید یا CNG را، قطعا می گوید LPG.

در دهه هفتاد نیز که دولت LPG را وارد سبد سوخت کرد، آنقدر از این سوخت استقبال شد که وزارت نفت نتوانست پاسخگوی نیاز ها باشد در نتیجه جایگزینی LPG با گازوئیل به نظر گزینه منطقی تری نسبت به جایگزینی با بنزین به نظر می آید و چالش های اجرایی کمتری نیز دارد.

در نتیجه با توجه به نکاتی که گفتم پیشنهاد بنده جایگزینی LPG به جای گازوئیل در اتوبوس ها است، زیرا صرفه اقتصادی و مزایای محیط زیستی این طرح تثیبت شده است و حتی شخص وزیر نفت نیز در مراسم امضای قرارداد برای دوگانه سوز کردن یک میلیون و ۴۶۴ هزار خودرو عمومی به این موضوع اشاره کرده است که استفاده از LPG در اتوبوس ها هزینه ها را نصف می کند. پس در اینجا اولویت با استفاده از LPG اتوبوس ها است البته باید از متخصصین فنی نظرخواهی شود که آیا LPG در کامیون ها و خودرو های سنگین هم قابل استفاده یا خیر.

در جلسه ای که مدیران صنعت LPG داشتم، بحث بر سر این بود که بخش عمده رقم ۲.۱ میلیون تن مصرف داخلی LPG در خودرو ها استفاده می شود؛ بنابراین این نقد وارد است که اگر وزارت نفت می داند حداقل دو سوم از ۲.۱ میلیون تنی که به شرکت های پخش گاز مایع می دهد در خودرو ها مصرف می شود و در عین حال برخی هم وطنان از جمله در سیستان و بلوچستان در صف گاز مایع هستند، چرا اقدامی برای پاسخگویی به نیاز مردم و خودرو ها انجام نمی دهد؟

یعنی بالاخره تکلیف LPG را مشخص کند و سیاستی را در پیش بگیرد که بیشترین صرفه اقتصادی را برای کشور دارد، نه اینکه صورت مسئله را پاک کند. این نوع گاز در خودرو های قم و اطراف تهران بسیار مورد استفاده قرار می گیرند که بعضا در همین خصوص ما حوادثی را شاهد هستیم. با این حال شرکت ملی استاندارد و وزارت کشور که از این مسائل خبر دارند، اقدامی در جهت ضابطه مند کردن استفاده از LPG در خودرو ها نمی کنند.

*LPG سوخت ایمنی است به شرطی که مانند CNG طبق استاندارد استفاده شود

فارس: برخی منتقدان LPG معتقدند استفاده از این سوخت در خودرو ها ایمن نیست. نظر شما در این باره چیست؟

نوفرستی: استفاده از LPG در خودرو ها ناایمن نیست و هر کسی چنین مطلبی عنوان می کند یا اطلاعات دقیقی ندارد و یا به خاطر دلایل دیگری می خواهد از ورود LPG به سبد سوخت کشور جلوگیری کند. حوادثی که در بحث مصرف LPG رخ می دهد عمدتا در مکان هایی است که به صورت غیرمجاز سوخت گیری می کنند و مردم هم فکر می کنند این تبدیل سوخت خودرو کار ساده ای است و می توانند حتی در پارکینگ خانه شان هم انجام دهند.

اتفاقا منشا حوادثی که برای مخازن LPG اتفاق می افتد به دلیل این نیست که LPG ناایمن است. نه اتفاقا LPG ایمنی کافی را دارد، به شرطی اینکه در مراکز استاندارد عملیات نصب و سوخت رسانی به این خودرو ها انجام شود. من یکبار شبانه برای بازدید از این محل ها به خیابانی در قم رفتم و شاهد بودم که این سوخت گیری غیرمجاز با چه استقبالی هم همراه است.

به طور کلی واضح است که مردم از سوخت LPG برای استفاده در خودرو استقبال می کنند و حتی سال گذشته که هنوز سهمیه بندی بنزین مطرح نبود، بسیاری از مالکان خودرو کپسول LPG را با کپسول CNG در خودروهایشان جایگزین می کردند؛ بنابراین با وجود استقبال از LPG وقتی قرار این سوخت را در خودرو های گازوئیل سوز با اولویت اتوبوس ها به کار بگیریم، باید روند ها را مشخص کنیم.

*چرا مردم از LPG به عنوان سوخت خودرو بیشتر از CNG استقبال می کنند؟

فارس: شما در بخشی از صحبت های خود اشاره کردید که استقبال مردم از LPG بیشتر از CNG است. چرا این گونه است؟

نوفرستی: دلیل استقبال مردم از LPG نسبت به CNG هم بحث مزیت قیمتی، میزان پیمایش و تاثیر این سوخت بر شتاب خودرو است، اما شاید مهمترین دلیل تجربه منفی استفاده از CNG در خودرو های با پایه بنزین مربوط به هزینه سنگین ناشی از استهلاک موتور و سرسیلندر در خودرو های CNG سوز باشد.

برای مثال بررسی ها نشان می دهد دارندگان محصولات ایران خودرو باید بابت استفاده از CNG به ازای هر چهل هزار کیلومتر هزینه سنگینی بابت استهلاک سرسیلندر پرداخت کنند؛ بنابراین مالک خودرو با خود می گوید که درست است، قیمت CNG از بنزین کمتر است، اما من هر چند مدت یکبار باید هزینه زیادی برای تعمیرات پرداخت کنم که این هزینه شاید بیشتر از کل صرفه ناشی از استفاده از CNG تمام شود.

در همین راستا در پارک علم و فناوری قم با حمایت مهندس ستاری طرحی به نام «بهسوز گاز» ارائه شد که مشکل فرسایش موتور و سرسیلندر خودرو های CNG سوز را حل می کند، اما تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است؛ لذا من باور دارم بهینه سازی جایگاهی در کشور ما ندارد و صرفا شعار است، زیرا فعلا بنزین هست و تا زمانی که دچار بحران نشویم به فکر استفاده از طرح های بهینه سازی نمی افتیم.

در همین زمینه ما طرحی به شهرداری تهران در رابطه با تاکسی ها دادیم که با استفاده از طرحی که در پارک علم و فناوری قم انجام شده، اشکال فنی خودرو ها در بحث مصرف CNG رفع شود. همین کار را راننده مدیرعامل سابق CNG شرکت پالایش و پخش انجام داد و الان بدون نگرانی از آسیب به موتور و سرسیلندر، فقط از CNG استفاده می کند.

در حال حاضر چهار هزار راننده روی خودرو های پرکار جاده ای مانند نیسان و وانت این طرح را اجرا کردند و دیگر مشکلی بابت استهلاک موتور و سرسیلندر ناشی مصرف CNG ندارند. در صورتی که دولت از این طرح حمایت کند، می تواند سهمیه بندی بنزین را نیز تعدیل کند. حالا علت که مردم به LPG بیشتر از CNG تمایل دارند این است که LPG اثر خورندگی موتور و سرسیلندر را ندارد و هزینه زیادی بر دوش صاحب خودرو نمی گذارد. به بیان دیگر دغدغه اصلی مالکین خودرو های پایه بنزینی CNG سوز شده هزینه سنگینی است که با مصرف CNG در موتور خودرو بر آن ها تحمیل می شود.

*LPG و CNG می توانند در کنار هم در سبد سوخت حمل و نقل استفاده شوند

فارس: به نظر شما در سبد سوخت کشور LPG و CNG چه جایگاهی باید داشته باشند؟

نوفرستی: ما چند برابر تولید LPG، تولید گاز داریم که متاسفانه این گاز را به دلیل ضعف در دیپلماسی انرژی نمی توانیم صادر کنیم؛ بنابراین نباید طرحی بدهیم که مصرف CNG را در خودرو ها کم کند. چون گازی که دولت به بخش خودرو می فروشد نسبت به گازی که به بخش خانگی می فروشد، چند برابر درآمد بیشتری دارد. گاز خودرو ها متر مکعبی حدود ۵۰۰ تومان و گاز بخش خانگی ۱۵۰ تومان فروخته می شود.

اما توجه کنید که تمرکز به توسعه فراگیر CNG نباید ما نسبت به سوخت باارزش LPG نیز غافل کند. یعنی اتفاقا هنر سیاستگذار این است که از هر دو سوخت LPG و CNG در جایگاه خود در سبد سوخت حمل ونقل استفاده کند و بدین صورت سبد سوخت کشور را تنوع بخشد و درآمد ارزی دولت را افزایش دهد و آلودگی های زیست محیطی را نیز کاهش دهد.

از سوی دیگر، از خرداد سال گذشته طبق مصوبه ای، قیمت CNG را ۱۰ درصد افزایش دادند و گفتند این مبلغ قرار است صرف ایمن سازی جایگاه ها، بازرسی های فنی و ایمن سازی خودرو ها شود. اما بعد از یک سال و سه ماه که مردم این پول را پرداخت می کنند، هنوز هیچ اتفاقی در این زمینه رخ نداده است. این در حالی است که عمر مفید برخی از این مخازن در جایگاه ها گذشته است.

در حال حاضر در دنیا مخازن کامپوزیتی برای CNG سوز کردن خودرو ها تولید می شود که به هیچ عنوان امکان انفجار ندارند، اما مخازن فعلی فولادی هستند و امکان انفجار دارند. از این رو می توان برای ایمن سازی تانکر های حمل سوخت و مخازن خودرو های بنزینی، LPG و CNG و مخازن جایگاه ها از پوشش کامپوزیت استفاده کرد. با این کار جلو برخی نشتی ها مخازن فولادی هم گرفته می شود. در حال حاضر از پوشش کامپوزیت برای خطوط انتقال نفت و گاز استفاده می شود و مورد تایید وزارت نفت هم است.

*وزارت نفت به سیاست تنوع سازی سبد سوخت خودرو ها توجه کند

فارس: در پایان اگر نکته یا جمع بندی دارید بفرمایید.

نوفرستی: جمع بندی بحث بنده این است که باید به سیاست تنوع سازی سبد سوخت کشور در بخش حمل ونقل توجه شود. در این راستا می توان هم از CNG و هم LPG در سبد سوخت استفاده کرد، بدون اینکه تعارضی با هم داشته باشند. CNG باید به عنوان یک سوخت فراگیر استفاده شود درحالیکه از LPG باید به عنوان جایگزین گازوئیل در اتوبوس ها استفاده کرد. اتفاقا برخلاف برخی ادعا هایی که می شود جایگزینی LPG با گازوئیل هم صرفه اقتصادی بالایی دارد و هم به کاهش آلودگی هوا کمک می کند. این موضوع را خود آقای زنگنه نیز تصدیق کرده اند.

دلایل عدم استقبال مردم از CNG نیز به خاطر هزینه های سنگینی است که بابت استهلاک موتور و سرسیلندر باید بپردازند و تا وقتی این مشکل حل نشود، همچنان مردم نگاه مثبتی به استفاده از CNG ندارند. از طرفی هم سوخت CNG و هم LPG استاندارد های تعریف شده ای برای ایمنی دارند که در صورت رعایت آن ها ما شاهد حوادث غیرمترقبه در این حوزه نخواهیم بود.

بنده امیدوارم با توجه به اینکه هم اکنون جای LPG در سبد سوخت کشور خالی است وزارت نفت برنامه ای تدوین کند تا بتوان LPG را جایگزین گازوئیل کرد. البته جایگزینی برای بنزین هم ممکن است، اما چالش های بیشتری دارد، زیرا بدین صورت همه مردم استفاده از LPG نسبت به CNG را ترجیح می دهند.

کلید واژه :

مزایای جایگزینی LPG

،

گازوئیل

،

اتوبوس

ثبت نظرات
captcha