کد خبر : ۳۴۸۲۹۶
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

سیاره مشتری زیر ذره بین تلسکوپ جیمز وب

سیاره مشتری که نام آن برگرفته از نام پادشاه خدایان روم باستان است، بزرگترین سیاره منظومه شمسی است. مشتری دارای ۷۹ قمر شناخته شده است. اوایل قرن هفدهم حرکات اقمار این سیاره گالیلئو گالیله(Galileo Galilei) را متقاعد کرد که زمین در مرکز جهان نیست. بیش از ۴۰۰ سال بعد و در همین زمان ستاره شناسان قصد دارند از تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا برای رصد این اجرام معروف استفاده کنند و ابزارهای این تلسکوپ به حدی قدرتمند و کاربردی هستند که می توانند درک دانشمندان را بسیار ارتقا دهند.

سیاره مشتری زیر ذره بین تلسکوپ جیمز وب

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، به نقل از فیز، یک تیم متشکل از بیش از ۴۰ محقق به سرپرستی اخترشناسانی به نام "ایمکه دی پاتر"(Imke de Pater) از "دانشگاه کالیفرنیا ، برکلی" و "تیه ری فوش"(Thierry Fouchet) از رصدخانه پاریس، برنامه رصد بلندپروازانه ای را طراحی کرده اند که مشاهدات علمی مهمی را در منظومه شمسی انجام می دهد که از آن میان می توان به بررسی سیاره مشتری، سیستم حلقه آن و دو قمر آن به نام های آیو و گانیمد اشاره کرد.

دی پاتر گفت: این یک آزمایش واقعاً چالش برانگیز خواهد بود. مشتری بسیار روشن و درخشان است و ابزارهای این تلسکوپ به حدی حساس هستند که می توانند به راحتی به بررسی این سیاره درخشان و حلقه ها و قمرهای آن بپردازند.

سیاره مشتری

علاوه بر کالیبراسیون ابزارهای تلسکوپ جیمز وب برای رصد درخشش مشتری، ستاره شناسان باید چرخش این سیاره را نیز در نظر بگیرند، زیرا یک روز در مشتری تنها ۱۰ ساعت طول می کشد. برای تصویربرداری کامل از یک منطقه خاص باید چندین تصویر در کنار هم قرار داده شود. یکی از پدیده های جذاب سیاره مشتری لکه سرخ بزرگ است. لکه سرخ بزرگ نام بزرگ ترین توفان عظیم چرخان در سطح سیاره مشتری است. این توفان در راستای کمربندها و منطقه های مشتری جریان دارد. در حالی که بسیاری از تلسکوپ ها مشتری و طوفان های آن را مطالعه کرده اند، آینه بزرگ و ابزارهای قدرتمند تلسکوپ جیمز وب، بینش جدیدی را به دانشمندان ارائه خواهند داد.

دی پاتر گفت: ما می دانیم که جو بالای لکه سرخ بزرگ سردتر از دیگر مناطق مشتری است، اما در ارتفاعات بالاتر در مزوسفر یا میان سپهر ، جو گرم تر به نظر می رسد. ما از تلسکوپ جیمز وب برای بررسی این پدیده استفاده خواهیم کرد. وب همچنین جو منطقه قطبی سیاره مشتری را بررسی خواهد کرد، جایی که فضاپیمای جونو ناسا خوشه هایی از چرخندها را کشف کرد. داده های طیف سنجی جیمز وب نیز جزئیات بیشتری از اندازه گیری باد، ذرات ابر ، ترکیب گاز و دمای این سیاره را نسبت به داده های گدشته در اختیار دانشمندان قرار خواهد داد.

حلقه ها

هر چهار سیاره غول گازی منظومه شمسی دارای حلقه هایی هستند که برجسته ترین آن سیاره زحل است. مشتری دارای سه حلقه باریک در اطراف استوای خود است. این حلقه ها بسیار کم نورتر از حلقه های زحل هستند. به نظر می آید حلقه های مشتری بیشتر از ذرات ریز غبار ساخته شده باشند.

سیستم حلقه سیاره مشتری از سه قسمت تشکیل شده است: یک حلقه اصلی مسطح، یک هاله در داخل حلقه اصلی و یک حلقه نازک بیرونی. سیستم حلقه مشتری به طرز خارق العاده ای ضعیف است زیرا ذراتی که حلقه ها را تشکیل می دهند به قدری کوچک و پراکنده هستند که نور زیادی منعکس نمی کنند. در کنار روشنایی سیاره، آنها ناپدید می شوند و این موضوع چالشی برای ستاره شناسان به وجود می آورند.

"مایکل ونگ"(Michael Wong) محقق دانشگاه کالیفرنیا، برکلی گفت: ما واقعاً در حال افزایش قدرت برخی از ابزارهای این تلسکوپ هستیم تا بتوانیم مجموعه جدید و منحصر به فردی از مشاهدات را بدست آوریم. محققان این تیم به دنبال کشفیات جدیدی درباره حلقه های این سیاره هستند.

قمر گانیمد

چندین ویژگی خاص درباره قمر یخی گانیمد مشتری آن را برای ستاره شناسان جذاب کرده است. گذشته از اینکه گانیمد بزرگترین قمر منظومه شمسی و حتی بزرگتر از سیاره عطارد است، تنها قمری است که میدان مغناطیسی خاص خود را دارد. این تیم برای درک بهتر تعامل این قمر با ذرات موجود در میدان مغناطیسی مشتری، قسمت های بیرونی جو گانیمد، بخش خارجی این قمر را بررسی خواهند کرد. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می دهد گانیمد ممکن است در زیر سطح ضخیم یخی خود یک اقیانوس آب شور مایع داشته باشد که این موضوع را تلسکوپ جیمزوب با دقت بررسی خواهد کرد.

قمر آیو

علاوه بر قمر گانیمد، قمر دیگری که این تلسکوپ به بررسی آن خواهد پرداخت قمر آیو خواهد بود. آیو از نظر اندازه اندکی بزرگ تر از ماه است و با ۴۰۰ آتشفشان فعال، آیو فعال ترین جرم از نظر زمین شناختی در سامانهٔ خورشیدی است. علت فعالیت آتشفشانی بیش از حد آیو انرژی و اثر جزر و مدی مشتری و سایر قمرهای گالیله ای این سیاره بر این قمر است. اخترشناسان قصد دارند از تلسکوپ جیمزوب استفاده کنند تا در مورد تأثیر آتشفشان های آیو در جو آن اطلاعات بیشتری کسب کنند. آیو اندکی از ماه زمین بزرگ تر است. با سطحی پر از حفره و لرزش های مداوم ناشی از فورانات آتشفشانی، آیو یک جهنم آتشین در سامانهٔ خورشیدی محسوب می شود. به رغم سرمای کافی برای پوشاندن سطح قمر با لایه هایی از دی اکسید گوگرد منجمد وجود دارد، این قمر داخلی بزرگ مشتری، آتشفشانی ترین دنیای شناخته شده سامانه خورشیدی است.

تلسکوپ فضایی "جیمز وب"

تلسکوپ فضایی "جیمز وب" جایگزین تلکسوپ فضایی هابل خواهد بود. تلسکوپ جیمز وب با اندازه ای بزرگ تر و قدرتی بالاتر و البته هدف هایی متفاوت در دست طراحی است. این تلسکوپ دارای آینه ای عظیم خواهد بود که بر قدرت رصدگری آن می افزاید و به علاوه نسبت به هابل دورتر از زمین مستقر خواهد شد. بودجه ۸.۸ میلیارد دلاری تلسکوپ تلسکوپ فضایی جیمز وب آن را به یکی از بزرگترین و پرهزینه ترین پروژه های تاریخ ناسا مبدل ساخته است. چهار ابزار علمی بسیار پیشرفته برای تلسکوپ فضایی جیمز وب در نظر گرفته شده است.

آینه اصلی جیمز وب که عنصر بصری این تلسکوپ است، از ۱۸ قسمت آینه شش ضلعی تشکیل شده که آینه ای با قطر ۶٫۵ متر را تشکیل می دهند. این آینه بسیار بزرگتر از آینه هابل با قطر ۲٫۴ متر است. بر خلاف هابل که طیف های اشعه فرابنفش، طیف مرئی و مادون قرمز (۰٫۱ تا ۱ میکرومتر) را مشاهده می کند، تلسکوپ جیمز وب در محدوده فرکانس پایین تری از نور مرئی با طول موج بلند از طریق مادون قرمز (۰٫۶ تا ۲۷ میکرومتر) رصد خواهد کرد که به آن اجازه می دهد اجرام بزرگ انتقال به سرخ را مشاهده کند که برای هابل بیش از حد دور و بسیار قدیمی هستند.

این تلسکوپ باید بسیار سرد نگه داشته شود تا بتواند اشعه مادون قرمز را بدون تداخل دریافت کند، بدین منظور تلسکوپ در فضا در نزدیکی نقطه لاگرانژی خورشید قرار خواهد گرفت و یک آفتابگیر بزرگ آینه و دیگر قطعات تلسکوپ را در دمای زیر ۲۲۳/۲- درجه سانتی گراد نگه می دارد. تلسکوپ "جیمز وب" توسط ناسا با مشارکت آژانس فضایی کانادا و آژانس فضایی اروپا توسعه داده شده است و به افتخار "جیمز ای. وب" که از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۸ به عنوان مدیر ناسا مشغول به کار بوده و نقش مهمی در برنامه فضایی آپولو داشته، نامگذاری شده است.

اکنون تلسکوپ فضایی "جیمز وب" سرهم بندی شده و برای سپری کردن مجموعه نهایی آزمایش های خود آماده است. این تلسکوپ هنگامی که در مدار مقرر قرار بگیرد، سپر خورشیدی پنج لایه خود را باز خواهد کرد که مساحت آن به اندازه یک زمین تنیس می رسد. ناسا هم اکنون ۳۱ اکتبر ۲۰۲۱(مهر ۱۴۰۰) را به دلیل تأثیرات ناشی از بیماری همه گیر کروناویروس جدید(کووید-۱۹) و همچنین چالش های فنی برای پرتاب تلسکوپ فضایی "جیمز وب" از گویان فرانسه هدف قرار داده است. پیش از این قرار بود این تلسکوپ فضایی در ماه مارس ۲۰۲۱(اسفند ۹۹) روانه فضا شود.

"توماس زوربوچن" مدیر ماموریت های علمی ناسا در دفتر مرکزی آژانس در واشنگتن گفت: تلسکوپ فضایی "جیمز وب" پیچیده ترین رصدخانه فضایی در جهان و اولین اولویت علمی ما است و ما بسیار سخت کار کرده ایم تا پیشرفت این پروژه را در طول همه گیری بیماری کووید-۱۹ ادامه دهیم. تیم عملیاتی همچنان بر رسیدن به نقاط عطف و رسیدن به راه حل های فنی که ما را به این تاریخ پرتاب جدید در سال آینده برساند، متمرکز شده است.

آزمایش این رصدخانه فضایی همچنان در شرکت "نورثروپ گرومن"(Northrop Grumman) که شریک اصلی این ماموریت است در ساحل ردوندوی کالیفرنیا با وجود چالش های مربوط به کووید-۱۹ ادامه دارد.

انتهای پیام

 

کلید واژه :

سیاره مشتری

اخبار مرتبط
ثبت نظرات
captcha