کد خبر : ۳۴۶۵۵۵
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

پایگاه خبری محیط زیست ایران

بیماری های واگیری که در ایران ریشه کن شدند

بیماری های واگیر قدمتی به اندازه تاریخ بشر دارند و در ایران نیز قرن ها شیوع داشته اند. در مقابل سابقه ریشه کنی آن ها به ۵۰ سال هم نمی رسد. در این روزهای کرونایی به کارنامه ایران در ریشه کنی بیماری های واگیر نگاهی انداخته ایم.

بیماری های واگیری که در ایران ریشه کن شدند

به گزارش پایگاه خبری محیط زیست ایران، در ایران برنامه رسمی برای واکسیناسیون سراسری از سال ۱۳۵۳ آغاز شد؛ برنامه ای جهانی برای ایمن سازی کودکان در برابر ۶ بیماری شایع. این برنامه از سال ۱۳۶۳ سازمان دهی جدیدی یافت و این بار به صورت منسجم و همراه با آموزش های سراسری و ملی پیگیری شد. نتیجه هم اینکه اغلب بیماری های واگیر در ایران ریشه کن یا کنترل شده اند و ایران در این زمینه جزو کشورهای پیشرو محسوب می شود. ایرانی ها نشان داده اند باوجود مشکلات گاه وبیگاه، حداقل در نیم قرن اخیر همواره سلامت را در اولویت قرار داده اند. حالا به جایی رسیده ایم که آبله و فلج اطفال ریشه کن شده اند یعنی دیگر رخ نمی دهند و سرخک، سرخجه مادرزادی، کزاز نوزادان، جذام و مالاریا حذف شده اند یعنی به ریشه کنی نزدیک شده اند. حصبه، سل، دیفتری، سیاه سرفه و اوریون نیز در ایران کنترل شده اند یعنی از گسترش آن ها جلوگیری شده است. خیلی از بیماری های دیگر هم هستند که حالا در میان ایرانیان فقط نامی از آن ها باقی مانده و دیگر کسی نمی داند اصلاً چه بودند و چه بلایی بر سر بیماران می آوردند و چقدر قربانی گرفتند.

 

بنا به اعلام سازمان بهداشت جهانی، ایران یکی از بهترین برنامه های واکسیناسیون اجباری در جهان را دارد

ایران؛ معیار واکسیناسیون در جهان

به دلیل پیشرفت های علم پزشکی شاید به نظر برسد در دنیای امروز دیگر کسی به بیماری های قدیمی که درمان شناخته شده دارند، مبتلا نمی شود. اما آمارهای سازمان بهداشت جهانی حقیقت هایی تلخ را آشکار می کند. بر اساس گزارش ها سالانه ۱۹ میلیون کودک در دنیا از دریافت واکسن محروم می مانند و یک چهارم کل مرگ ومیر کودکان زیر ۵ سال به دلیل ابتلا به بیماری های واگیر قابل پیشگیری است؛ از همه بیشتر سیاه سرفه، سرخک، کزاز نوزادی و هپاتیت ب. در این میان ایران به دلیل واکسیناسیون سراسری و نظام مند وضعیت مناسبی دارد و در حوزه مقابله با بیماری های واگیر جزو کشورهای با شاخص بالای سلامت و در حوزه پوشش واکسیناسیون همگانی جزو کشورهای معیار و الگوی دنیا محسوب می شود.

 

پزشکان ایرانی از دوره قاجار در داروسازی و تولید واکسن پیشگام بودند  

آبله کوبی؛ از عباس میرزا تا سازمان بهداشت جهانی!

مایه کوبی آبله با استفاده از مایع جمع شده زیر زخم های آبله گاو روشی باستانی است. اما در دوران معاصر به گواهی تاریخ نخستین بار عباس میرزا، ولیعهد قاجار در سال ۱۱۹۱ شمسی با کمک یک پزشک اروپایی فرزندانش را مایه کوبی کرد و بعد هم نوبت مردم عادی رسید تا ۲۵ هزار نفر از ساکنان تبریز در برابر آبله مصون شوند. بعدها امیرکبیر هم برای آبله کوبی ایرانی ها تلاش کرد ولی نخستین اقدام جدی برای پیشگیری از آبله تصویب قانون مایه کوبی همگانی توسط مجلس شورای ملی در سال ۱۳۲۲ بود. تا آن زمان هرگاه برای درمان بیماری انسان یا دام به دارو یا واکسنی نیاز بود ۲ موسسه ایرانی پیشگام بودند؛ انستیتو پاستور ایران که در سال ۱۲۹۹ شمسی تأسیس شد و موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی. برنامه ریشه کنی آبله در ایران چند دهه بعد با تلاش های بین المللی سازمان بهداشت جهانی برای مهار این بیماری در همه کشورهای جهان همراه شد تا آبله که ۳ هزار سال با بشر بود و میلیون ها نفر را کشت پس از یک برنامه ریشه کنی ۱۰ ساله سرانجام در سال ۱۹۷۸ (۱۳۵۷ شمسی) در جهان و ایران ریشه کن شود.

 

سال ۱۳۷۳ در یک روز ۹ میلیون کودک در برابر فلج اطفال واکسینه شدند

ریشه کنی فلج اطفال با یک اتفاق تاریخی

نخستین تلاش ها برای ریشه کنی فلج اطفال در ایران از دهه ۵۰ شمسی آغاز شد ولی چون با واکسیناسیون همگانی همراه نبود به نتیجه نرسید. این مشکل همچنان ادامه داشت و به ویژه در شهرها و روستاهای دورافتاده مرزی قربانی می گرفت تا اینکه در سال ۱۳۷۳ اتفاقی مهم افتاد. بسیج به کمک وزارت بهداشت شتافت و با اقدام هماهنگ بیش از ۳۲۰ هزار بسیجی فقط در یک روز حدود ۹ میلیون کودک زیر ۵ سال در سراسر ایران واکسن دریافت کردند. بسیجی ها در این طرح در ۱۶ هزار پایگاه واکسیناسیون بیش از ۱۷۵ هزار گروه امدادی تشکیل دادند و فلج اطفال در ایران ریشه کن شد. تأثیر کار به قدری شگفت آور بود که همان سال یونیسف نامه ای به رئیس جمهور ایران نوشت و از این اقدام مهم تشکر کرد. خوشبختانه از سال ۱۳۷۴ فلج اطفال در ایران ریشه کن شده است.

یونیسف چه گفت؟

با آغاز برنامه واکسیناسیون سراسری در سال ۱۳۶۳ کودکان ایرانی در مقابل دیفتری، کزاز، سیاه سرفه، سرخک، فلج اطفال و سل ایمن شدند. این برنامه باوجود مشکلات ناشی از جنگ تحمیلی به صورت منظم ادامه یافت تا جایی که یونیسف اذعان کرد: «تنها کشور دنیا که در دوران جنگ شاخص های بهداشتی در آن ارتقا یافت و مرگ ومیر ناشی از بیماری واگیر نداشت، ایران است.»

پوشش واکسیناسیون در ایران؛ ۹۹ درصد!

از سال ۷۳ ایمن سازی در برابر هپاتیت ب هم به این برنامه اضافه شد. طی این سال ها با افزایش واکسیناسیون کزاز در کودکان و مادران باردار به تدریج کزاز نوزادی کاهش یافت و ایران در سال ۷۹ جزو معدود کشورهایی شد که به مرحله حذف کزاز نوزادی رسید. از سال ۸۳ نیز واکسن سه گانه سرخک - سرخجه - اوریون جایگزین واکسن سرخک شد. حالا کودکان ایرانی در نخستین سال های تولد برای مصونیت در برابر ۱۰ بیماری، واکسن دریافت می کنند و پوشش سراسری واکسیناسیون در ایران به بیش از ۹۹ درصد رسیده است. این موفقیت حاصل بیش از ۳ دهه تلاش و جدیت در این حوزه است. آمارها می گوید پیش از دهه ۶۰ پوشش واکسیناسیون در ایران حدود ۳۰ درصد بود و برای مثال بیماری سرخک که حالا حذف شده است روزگاری سالانه ۱۵۰ هزار تا ۵۰۰ هزار کودک را مبتلا می کرد.

 

ایران به همراه چند کشور دیگر برای یافتن واکسن یا داروی کرونا تلاش می کند

خبری در راه است؟

با پیشرفت دانش پزشکی امروزه ایران سازنده ۱۱ واکسن انسانی، ۱۷ واکسن دامی، ۱۹ واکسن طیور و یک واکسن مخصوص آبزیان است. ایران جزو ۱۰ کشوری در جهان است که توانایی انحصاری ساخت واکسن فلج اطفال را دارد. در یک دهه اخیر نیز پیشرفت های پزشکی ایران به ویژه در تولید انواع داروهای نوترکیب و نانو داروها برای جامعه پزشکی جهان حیرت آور بوده است. بی دلیل نیست که حالا خیلی ها منتظرند تا خبر ساخت واکسن کرونا یا داروی درمان این بیماری از ایران مخابره شود.

کلید واژه :

بیماری هایی

،

ایران

،

ریشه کن

،

واگیر

ثبت نظرات
captcha